İkinci el araç alım sürecinin en kritik adımı, araca dair “güvence” olarak görülen ekspertiz raporudur. Ancak, güvenerek aldığınız araç rapordan farklı çıkarsa ne olur? Search Console verilerimize göre araç sahipleri en çok “Yanlış ekspertiz raporu cezası nedir?” ve “Hatalı ekspertiz raporu yargıtay kararları” konularını merak etmektedir.

Cevap nettir: Ekspertiz firmaları, “İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik” gereği verdikleri hizmetten doğrudan ve kusursuz olarak sorumludur.

1. Hatalı Ekspertiz Raporu Nedeniyle Firmanın Hukuki Sorumluluğu

Ekspertiz firmasının sorumluluğu sadece bir sözleşme ihlali değil, aynı zamanda 6502 sayılı Kanun (TKHK) kapsamında “Ayıplı Hizmet” olarak değerlendirilir.

Yönetmeliğin 14/5 maddesi çok açıktır: “Ekspertiz işletmesi, rapordaki bilgilerin taşıtın gerçek durumunu yansıtmamasından sorumludur”. Üstelik Yargıtay kararlarına göre, ekspertiz firmasının sorumluluğu “özen yükümlülüğü” çerçevesindedir; basit bir inceleme veya lift ile kaldırma yöntemiyle görülebilecek kusurların atlanması, firmayı doğrudan sorumlu kılar.

2. Hatalı Ekspertiz Raporu Tazminat Davasında Talep Edilebilecek

• Değer Kaybı Tazminatı: Aracın ayıpsız (hatasız) piyasa değeri ile ayıplı (mevcut) değeri arasındaki farktır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bu hesaplamanın “nispi metod” ile yapılmasını kabul etmektedir.

• Onarım Masrafları: Raporda belirtilmeyen şanzıman, motor veya kaporta hasarlarının tamir bedeli istenebilir.

• Araç Mahrumiyet Bedeli (Kazanç Kaybı): Aracınız tamirde kaldığı süre boyunca aracı kullanamadığınız için oluşan zarar (örneğin 3 günlük mahrumiyet bedeli) talep edilebilir.

• Ekspertiz Ücretinin İadesi: Ayıplı bir hizmet aldığınız için, firmaya ödediğiniz ekspertiz ücretinin iadesini de isteyebilirsiniz.

• Çekici ve Yan Giderler: Eğer araçtaki gizli ayıp nedeniyle yolda kaldıysanız; çekici ücreti ve arıza tespit masrafları da tazminat kapsamındadır.

3. “Sorumluluğumuz Sadece Ücret Kadardır” Maddesine İnanmayın!

Birçok ekspertiz raporunun altında “Firmamızın sorumluluğu alınan ekspertiz ücreti ile sınırlıdır” şeklinde maddeler yazar. Bu maddeler hukuken geçersizdir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi’nin (2022/162 E.) emsal kararına göre; ekspertiz şirketinin sorumluluğunu sadece aldığı ücretle sınırlayan savunmalar hukuki dayanaktan yoksundur. Zararınız ne kadarsa, firma o kadarını ödemekle yükümlüdür.

4. Hatalı Ekspertiz Raporu İçin Dava Kime Açılır?

“Satıcıya mı, ekspertize mi dava açmalıyım?” sorusunun cevabı:  “Her İkisine De” 

Hukukumuzda “Müteselsil Sorumluluk” ilkesi geçerlidir. Yani, araçta bulunan ancak raporda gizlenen ayıptan dolayı hem satıcı hem de ekspertiz firması alıcıya karşı birlikte sorumludur. Alıcı, zararının tazmini için dilediği tarafa veya her ikisine birden başvurabilir.

5. Kritik Uyarı: “Derhal İhbar” Yükümlülüğü

Hatalı rapor davalarında en çok yapılan hata, ayıbı öğrendikten sonra beklemektir. Yargıtay kararlarına göre, ayıp öğrenildiği andan itibaren “derhal” hem satıcıya hem de ekspertiz firmasına bildirim (tercihen noter ihtarnamesi ile) yapılmalıdır.

Örneğin, ayıbı öğrendikten 1 ay sonra yapılan ihbar, mahkemece “makul süre” aşımı sayılarak davanın reddine neden olabilir.

6. Yanlış Ekspertiz Raporunun Cezası Var mı?

Eğer ekspertiz firması, bir kusuru sehven (gözden kaçırarak) değil de, bilerek ve isteyerek (kasten) gizlemişse; burada sadece tazminat hukuku değil, ceza hukuku da devreye girer. Ayıbın kasten gizlenmesi durumunda raporu düzenleyen eksperin “Dolandırıcılık” veya “Güveni Kötüye Kullanma” suçlarından şahsi ceza sorumluluğu doğabilir.

Sonuç: Hata Varsa Tazminat Hakkınız Bakidir

Hatalı ekspertiz raporu mağduriyetlerinde; teknik bilirkişi raporlarının (delil tespiti) alınması, değer kaybının nispi metoda göre hesaplanması ve ihbar sürelerinin kaçırılmaması hayati önem taşır.

Yargıtay’ın “Hayatın olağan akışına aykırı” bulduğu savunmalara karşı haklılığınızı ispatlamak ve zararınızı faiziyle tahsil etmek için Öden Hukuk Bürosu‘nun uzmanlığından faydalanabilirsiniz.