Kaza sonrası yaşanan o ilk şoku atlattıktan sonra, mağdurların karşılaştığı en büyük hayal kırıklıklarından biri haksız yere kusurlu bulunmaktır. “Ben haklıydım, polis veya karşı taraf beni nasıl kusurlu çıkarır?” diyorsanız yalnız değilsiniz. Trafik kazası kusur oranına itiraz etmek, hem ceza almamak hem de hak ettiğiniz tazminatı eksiksiz alabilmek için atmanız gereken en kritik adımdır.

Peki, kaza tespit tutanağına nasıl itiraz edilir? Süreler nelerdir? Öden Hukuk olarak, bu karmaşık süreci Yargıtay’ın güncel kararları ışığında, hukukçu olmayan vatandaşlarımızın rahatça anlayabileceği 3 farklı kaza senaryosu üzerinden açıklıyoruz.

Süreç karmaşık görünse de, trafik kazası kusur oranına itiraz stratejisiyle mağduriyetinizi giderebilir, hatalı tespitleri düzeltebilirsiniz.

1. Maddi Hasarlı Kazalarda Trafik Kazası Kusur Oranına İtiraz (Tramer)

Eğer kazada yaralanma yoksa ve taraflar kendi aralarında anlaşıp tutanak tuttuysa, bu belge doğrudan Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi‘ne (SBM/Tramer) gönderilir. Sigorta şirketleri burada maddi hasarlı kaza kusur tespiti yapar.

Ancak Tramer sistemi çok katıdır; kusur oranlarını sadece %0, %50 veya %100 olarak belirler ve ara oranlar vermez. Eğer bu orana itirazınız varsa, Tramer kusur oranına itiraz süresi sonucun size bildirilmesinden itibaren yalnızca 5 iş günüdür. İtirazınız reddedilirse, konu Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya Asliye Ticaret Mahkemesi’ne taşınır.

Emsal Kararın Özü: İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi (E. 2023/596, K. 2024/678) “Tramer kusur incelemelerinde… kusur oranlarının %0, %50 ve %100 üzerinden izafe edildiği… sigorta şirketleri tarafından itibar gösterilse de ceza ve hukuk yargılamalarında itibar görmediği” hükme bağlanmıştır. Yani mahkemeler, sigortanın verdiği %100 kusur kararına körü körüne bağlı kalmaz; uzman bilirkişilerle gerçek kusuru ortaya çıkarır.

2. Kolluk Tutanaklarında Trafik Kazası Kusur Oranına İtiraz ve Ceza İptali

Olay yerine polis veya jandarma geldiğinde tuttukları tutanak “kesin doğru” kabul edilmez. Aslında trafik polisinin tutanağa 8/8 gibi net bir kusur oranı yazma yetkisi yoktur; onlar sadece hangi kuralın ihlal edildiğini yazarlar.

Peki, polis tutanağına itiraz nereye yapılır ve idari para cezası varsa süreç nasıl işler? Eğer size tutanakla birlikte bir ceza kesilmişse, trafik cezası iptali için tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurmanız gerekir. Ancak, sadece “tutanağındaki kusur oranını değiştirin” diyerek ayrı bir “tespit davası” açamazsınız. Bu itiraz, ileride açacağınız asıl tazminat veya ceza davasının içinde incelenmelidir.

Yargıtay Diyor ki:

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (E. 2024/2651, K. 2025/14305)

“Kaza tespit tutanaklarının aksini her zaman ispat edilebilecek belge niteliğinde bulunduğu… salt polis tutanağındaki kusur oranının değiştirilmesi amacıyla açılan tespit davaları, ‘hukuki yarar’ dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmektedir.”

3. Yaralamalı Kazalarda Trafik Kazası Kusur Oranına İtiraz Süreci

İşin içine yaralanma veya vefat girdiğinde süreç çok daha hassaslaşır. Savcılık ve Ceza Mahkemeleri devreye girer. Bu aşamada bilirkişi raporları arasında çelişkiler doğabilir. Yargıtay’ın katı kuralı şudur: Dosyada çelişkili raporlar varsa, mahkeme kafasına göre birini seçemez; mutlaka Adli Tıp Kurumu (ATK) Trafik İhtisas Dairesinden “çelişki giderici” yeni bir rapor almak zorundadır.

Emsal Kararın Özü:İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi (E. 2022/1746, K. 2022/1684)“Dosya kapsamında alınmış iki kusur raporunun birbiri ile çelişkili olduğu görülmekte olup… İTÜ Karayolları Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti’nden… ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmak suretiyle bir karar verilmelidir.” Ayrıca unutulmamalıdır ki, ceza hakiminin verdiği kusur kararı, tazminat davasına bakan hukuk hakimini kesin olarak bağlamaz.

4. Karşı Taraf Dava Açarsa: Değer Kaybı ve Mahrumiyet Bedeli Davalarında Kusura İtiraz

Bazen kazadan aylar sonra sürpriz bir tebligatla karşılaşabilirsiniz: Karşı taraf, aracındaki değer kaybı veya aracını kullanamadığı günler için araç mahrumiyet bedeli (ikame araç bedeli) talebiyle size karşı dava açmış veya icra takibi başlatmış olabilir. Bu noktada birçok vatandaş “Tramer’e veya polis tutanağına süresinde itiraz etmedim, artık her şeyi ödemek zorundayım” yanılgısına düşmektedir.

Panik yapmanıza gerek yoktur; bu davalar sırasında da kusur oranına itiraz etme hakkınız kesinlikle saklıdır. Öden Hukuk olarak mahkemelerde sıklıkla uyguladığımız savunma stratejilerinden biri de budur. Karşı tarafın sunduğu tek taraflı tutanak veya baştaki hatalı Tramer kaydı mahkemeyi bağlamaz. Dosyaya sunacağımız güçlü bir itiraz dilekçesiyle, mahkemeden dosyanın bağımsız bir Adli Tıp Kurumu veya Karayolları bilirkişi heyetine gönderilmesini talep edebiliriz. Böylece, size haksız yere yüklenen kusur oranı dava aşamasında yeniden değerlendirilir ve haksız bir tazminat yükü altına girmeniz engellenir.

Kaza Sonrası Dava Ne Kadar Sürer ve Ne Kadar Tazminat Alırım?

Kusur oranını başarılı bir şekilde lehinize çevirdiğinizde akla gelen ilk sorular “ne kadar tazminat alırım” ve “kaza sonrası dava ne kadar sürer” olmaktadır. Yaralamalı trafik kazası tazminat hesaplamaları tamamen sizin yaşınıza, maaşınıza, maluliyet (sakatlık) oranınıza ve nihai kusur durumuna göre özel olarak hesaplanır. Yanlış kusur oranı, alacağınız tazminatı yarı yarıya düşürebilir hatta tamamen yok edebilir. Bu nedenle itiraz süreçlerinin, kamera kayıtları, fren izleri ve tanık beyanlarıyla profesyonelce yürütülmesi şarttır.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut uyuşmazlıklara dair hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her hukuki meselenin kendine özgü dinamikleri bulunduğu unutulmamalıdır.