Günümüzde özellikle gençler ve öğrenciler arasında ek gelir umuduyla yapılan banka hesabı kiralama işlemleri, masum görünen büyük bir tuzağa dönüşmektedir. Bir tanıdığınıza veya sosyal medyada gördüğünüz bir ilana inanarak işlenen banka hesabı kullandırma cezası, sanıldığının aksine basit bir adli para cezası değildir; doğrudan Ağır Ceza Mahkemelerinde yargılanmayı gerektiren nitelikli bir suçtur.

Peki, “Ben dolandırıcı değilim, sadece hesabıma para geldi çektim verdim” savunması mahkemede işe yarar mı? Komisyonla hesap kiralayanlar hangi suçlardan ceza alır? Bu yazımızda, güncel Yargıtay içtihatları ışığında IBAN kiralama suçu ve dolandırıcılığa iştirak konularını tüm detaylarıyla inceliyoruz.

1. IBAN Kiralama Nitelikli Dolandırıcılık Sayılır Mı? (TCK 158)

Dolandırıcılar, kimliklerini gizlemek için elde ettikleri haksız kazancı genellikle “kiralık hesaplara” transfer ederler. Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 158/1-f maddesine göre, bilişim sistemlerinin veya banka kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılık TCK 158 kapsamındadır.

Banka hesabını kullandıran kişi, suçu bizzat işlememiş olsa bile, hesabın suçta kullanılacağını biliyor veya öngörüyorsa, paranın çekilmesine yardım ettiği için dolandırıcılık suçunun bir parçası (iştirakçisi) kabul edilir.

2. Banka Hesabı Kullandırma Cezası ve “Komisyon” Tuzağı

Hesabını kullandıran vatandaşların mahkemedeki en yaygın savunması “Hesabımdan dolandırıcılık yapılmış, benim olaydan haberim yoktu” şeklindedir. Ancak Yargıtay, bu savunmaları değerlendirirken “hayatın olağan akışı” ilkesine bakar.

Eğer hesabınıza yüklü miktarda paralar girip çıkıyorsa ve siz komisyon karşılığı banka hesabı kullandırma eylemini gerçekleştirdiğinizi kabul ediyorsanız, mahkeme sizin bu paranın yasal olmayan yollardan geldiğini bildiğinizi varsayar. Yüksek mahkemeye göre komisyon almak, suçun bilinerek işlendiğinin en büyük kanıtıdır.

Emsal Kararın Özü: “Sanığın banka kartını kullandırması karşılığında komisyon aldığını beyan etmesi ‘tevil yollu ikrar’ kabul edilerek nitelikli dolandırıcılık suçundan mahkûmiyet hükmü onanmıştır.” (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2023/185, K. 2023/367)

3. Banka Hesabı Kullandırma Cezası Ne Kadardır?

Burada mahkemeler, hesap sahibinin suça katkısına göre iki farklı değerlendirme yapar:

• Müşterek Fail Olarak Ceza (TCK 37): Eğer şifrelerinizi tamamen devrettiyseniz veya paranın çekilmesi sürecini asıl dolandırıcılarla birlikte bizzat yönettiyseniz, asıl dolandırıcı gibi (müşterek fail) ağır ceza alırsınız.

• Yardım Eden Olarak Ceza (TCK 39): Eğer sadece hesap numaranızı vererek suçun işlenmesini kolaylaştırdıysanız, cezanızda bir miktar indirim yapılarak “yardım eden” sıfatıyla cezalandırılırsınız.

Emsal Kararın Özü: “Otel müşterisi olan şahıslara komisyon vaadiyle hesap açıp numarasını veren ve gelen parayı çekip teslim eden sanığın eylemi, TCK m.39/2-c kapsamında ‘yardım eden’ olarak nitelendirilmiştir.” (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/25753, K. 2023/5149)

4. Banka Hesabı Kullandırma Cezası: Beraat Mümkün Mü?

Elbette her banka hesabı kullanılan kişi ceza almaz. Yargıtay, şahsın dolandırıcılık kastıyla hareket ettiğine dair kesin deliller arar. Eğer hesabınız iradeniz dışında ele geçirilmişse veya hesabınızı tamamen yasal bir sebeple (örneğin borç ödemek) kullandırdığınızı somut delillerle ispatlayabiliyorsanız beraat edebilirsiniz.

Özellikle gençlerin ve öğrencilerin internet üzerinden “yabancı şirketlerin Türkiye ödeme aracısı” olma vaadiyle kandırıldığı durumlarda Yargıtay, ortada bir komisyon olsa dahi kişinin suç işleme kastı taşımadığını belirterek beraat kararı verebilmektedir. Bu noktada sanığın dolandırıcılık planından haberdar olmaması ve harçlık çıkarma niyetiyle yasal bir iş teklifi aldığını sanması hayati önem taşır.

Emsal Kararın Özü:

“Rusya devletinde bulunan kişilerin, bilgisayar yazılımı yaparak Türkiye’de bulunan firmalara sattıklarını ancak ücretlerin ödenmesinde problem yaşadıklarını, iyi derecede İngilizce bilen bir eleman aradıklarını söyleyerek iş teklifinde bulundukları hükümlünün, öğrenci olması nedeniyle harçlığını çıkarmak için bu teklifi kabul ettiği… hükümlünün de hesabına gönderilen parayı belli bir komisyon karşılığında bu şahıslara havale ettiğinin anlaşılması karşısında, hükümlü hakkında, savunmasının aksine suç kastı ile hareket ettiğine dair mahkumiyetine yeterli delil bulunmadığından atılı suçtan beraatine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.” (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2024/24160, K. 2025/3482)

5. Beraat Etseniz Bile Kurtulamayacağınız Suç: 5549 Sayılı Kanun

Diyelim ki iyi bir ceza savunmasıyla hesabınızdaki işlemlerden haberiniz olmadığını kanıtladınız ve dolandırıcılıktan beraat ettiniz. Ancak tehlike geçmiş değildir.

5549 Sayılı Kanun (Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun) Madde 15 uyarınca; bankaya kendi adınıza fakat başkası hesabına işlem yaptığınızı önceden bildirmezseniz, sadece bu sırrı sakladığınız için dahi 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ile yargılanırsınız.

Sonuç ve Hukuki Destek (Etkin Pişmanlık)

Banka hesabını başkasına kullandırma cezası, Ağır Ceza Mahkemelerinde görülen ve doğrudan hapis cezasıyla sonuçlanabilen son derece riskli bir süreçtir. Bu suçlamayla karşılaştığınızda verilecek ilk ifadeler hayati önem taşır. Ayrıca, mağdurun zararı giderildiği takdirde etkin pişmanlık (TCK 168) hükümlerinden faydalanarak ciddi ceza indirimleri almak mümkündür.

Hak kaybına uğramamak için Öden Hukuk ile iletişime geçebilirsiniz.