Yeni bir bebeğin dünyaya gelmesi, bir aile için en mutlu anlardan biridir. Ancak çalışan babalar için bu mutluluk, “İşe ne zaman dönmem gerek?”, “Maaşımdan kesinti olur mu?” gibi endişelerle gölgelenebilir. Türkiye’de memurlar ve işçiler için farklı izin süreleri uygulandığı için babalık izni kaç gün sorusu sıkça kafa karışıklığına neden olmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu, eşi doğum yapan işçiye bu özel günlerinde ailesinin yanında olabilmesi için yasal bir izin hakkı tanımıştır. Bu yazıda, özel sektör çalışanlarının babalık izni hakkını, süresini ve maaş durumunu inceliyoruz.

Özel Sektörde Babalık İzni Kaç Gün? (Yasal Süre)

4857 sayılı İş Kanunu’nun Ek 2. maddesi uyarınca, işçiye; evlenmesi, evlat edinmesi veya anne-babasının ölümü gibi durumlarda verilen mazeret izinleri düzenlenmiştir.

Bu maddeye göre; eşi doğum yapan işçinin babalık izni süresi 5 (beş) gündür.

Bu süre, “iş günü” olarak değil, “gün” olarak belirtilmiştir. Yani izin, doğum olayının gerçekleşmesiyle başlar ve takvim günü hesabı yapılır.

Memur ve İşçi Ayrımına Dikkat! Kamuoyundaki kafa karışıklığının ana sebebi memurlardır. 657 sayılı Kanuna tabi Devlet Memurları için babalık izni 10 gündür. Ancak özel sektör işçileri (4857’ye tabi olanlar) için bu süre 5 gün ile sınırlandırılmıştır.

Babalık İzni Ücretli Midir? Maaştan Kesilir Mi?

İşçilerin en çok endişe ettiği konu budur. İş Kanunu Ek Madde 2’de düzenlenen bu izin, “ücretli mazeret izni” statüsündedir.

Yani, babalık izni kullandığınız 5 gün boyunca işe gitmeseniz bile, işveren bu günlerin ücretini size tam olarak ödemek zorundadır. Maaşınızdan, priminizden veya hafta tatili hakedişinizden herhangi bir kesinti yapılamaz. Bu günler, hukuken çalışılmış gibi sayılır.

Babalık İzni Ne Zaman Başlar? Hafta Sonuna Denk Gelirse Ne Olur?

• Başlangıç: İzin hakkı, doğum olayının gerçekleştiği gün doğar. Genellikle doğumla birlikte veya hastane çıkışında kullanılır. Ancak işverenin inisiyatifiyle (anlaşarak) doğumdan sonraki hafta içinde de kullanılabilir.

• Hafta Sonu ve Tatiller: Kanunda “5 iş günü” değil, “5 gün” ifadesi yer alır. Bu nedenle, eğer babalık izniniz Cumartesi-Pazar günlerine veya resmi tatile denk gelirse, bu günler 5 günlük sürenin içinden sayılır ve izniniz uzamaz.

İşveren Babalık İzni Vermezse Ne Olur?

Babalık izni, işverenin takdirine bağlı bir “lütuf” değil, kanundan doğan zorunlu bir haktır. İşçinin talep etmesi ve doğum belgesini (veya raporunu) sunması halinde işveren bu izni kullandırmak zorundadır.

Eğer işveren “İşler yoğun, izin veremem” derse veya “İzin kullanırsan maaşından keserim” derse, bu durum işçi için haklı nedenle derhal fesih (İş Kanunu Md. 24) sebebidir. İşçi, bu gerekçeyle istifa ederek kıdem tazminatını (1 yılı doldurmuşsa) talep edebilir ve işvereni Çalışma Bakanlığı’na şikayet edebilir.

Özel Okul Öğretmenleri ve Basın Çalışanları

• Özel Okul Öğretmenleri: İş Kanunu’na tabi oldukları için 5 gün izin hakkına sahiptirler.

• Gazeteciler (Basın İş Kanunu): Basın çalışanları için özel kanunda doğum izni 3 gün olarak belirlenmiştir. Ancak İş Kanunu’ndaki 5 günlük süre daha lehe olduğu için, basın çalışanlarının da 5 gün talep etme hakkı olduğu hukuken kabul edilmektedir.

İş Hukuku ve Avukat Desteği

Babalık izni gibi temel mazeret izinlerinin kullandırılmaması, ücretli izinlerin maaştan kesilmesi veya bu nedenle işçiye mobbing uygulanması, işçi-işveren uyuşmazlıklarının başında gelir. Bu tür hak ihlalleriyle karşılaştığınızda, haklı fesih sürecini başlatmak ve tazminatlarınızı almak için bir iş hukuku avukatından destek almanız önemlidir. Öden Hukuk, işçi hakları konusunda yanınızdadır.