İş hukukunda dava şartı görüşmelerinde düzenlenen arabuluculuk tutanağında alacak kalemleri tek tek ve açıkça belirtilmelidir. Yargıtay‘ın 2025 yılı kararlarına göre; ‘tüm haklarımı aldım’ gibi yuvarlak ifadeler veya toplu ödeme rakamları, tutanağın geçersiz sayılmasına neden olmaktadır. Peki, geçerli bir anlaşma belgesi nasıl düzenlenir?

Bu yazıda, arabuluculuk tutanaklarının neden iptal edildiğini ve Yargıtay’ın “açıklık ve belirlilik” ilkesini emsal kararlarla inceliyoruz.

Arabuluculuk Tutanağında Alacak Kalemleri Neden Tek Tek Yazılmalı?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına göre, arabuluculuk sürecinin sağlıklı işlemesi için tarafların ne üzerinde anlaştığını tam olarak bilmesi gerekir. Tutanakta “işçilik alacakları”, “işçi-işveren uyuşmazlığı” veya “ödenmeyen özlük hakları” gibi soyut ve yuvarlak ifadeler kullanılması, dava şartının yerine getirilmediği anlamına gelir.

Özellikle 02.06.2018 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik sonrası yapılan başvurularda, alacak kalemlerinin tek tek (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti vb.) belirtilmesi zorunlu hale gelmiştir.

Emsal Kararın Özü:

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi – E. 2023/9922, K. 2023/11162 “Anlaşmazlıklara ve tereddütlere yer vermemek adına, arabuluculuk tutanağında tarafların anlaştıkları veya anlaşamadıkları alacak kalemlerinin tek tek belirtilmesi zorunludur. Soyut ve genel ifadeler içeren tutanaklar, dava şartını yerine getirmiş sayılmamaktadır.”

Toplu Ücret Yerine Arabuluculuk Tutanağında Alacak Kalemleri Ayrışımı

Uygulamada en sık yapılan hata, işverenin işçiye toplam bir rakam teklif etmesi ve tutanağa “tüm hakları karşılığı X TL ödenecektir” yazılmasıdır. Ancak Yargıtay, bu tür “çuval hesabı” anlaşmaları, miktarın hangi kaleme (ne kadarı kıdem, ne kadarı mesai?) denk geldiği belli olmadığı için geçersiz saymaktadır.

Bu durum, hem dava şartı yokluğuna hem de düzenlenen ihtiyari arabuluculuk belgesinin maddi hukuk bakımından hükümsüzlüğüne yol açar.

Yargıtay Diyor ki:

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi – E. 2025/4284, K. 2025/5662 “Tutanakta tüm alacak kalemleri karşılığında tek bir toplu ücret (lump sum) belirlenmesi ve hangi miktarın hangi alacak kalemine karşılık geldiğinin ayrıştırılmaması, tutanağın iptal sebebi olarak kabul edilmiştir. Mahkemeler, bu tür tutanakların usulüne uygun geçerli bir tutanak vasfını taşımadığı sonucuna varmıştır.”

Edimlerin Belirlenememesi Sorunu

Bir arabuluculuk anlaşmasının geçerli olabilmesi için, sadece “anlaştık” demek yetmez; ne üzerinde ve ne kadar miktarda anlaşıldığının da (edimin) belirli olması gerekir. Sadece “kıdem ve ihbar tazminatı konusunda anlaşıldı” yazıp, rakam veya hesaplama yöntemi belirtmemek, anlaşmayı geçersiz kılar.

Emsal Kararın Özü:

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi – E. 2024/2065, K. 2024/3897 “Tarafların hangi konularda anlaştığının tespit edilebilmesi gerektiği, sadece ‘kıdem ve ihbar tazminatı konusunda anlaşıldı’ denilmesinin yeterli olmadığı, edimlerin (miktarların) belirlenememesi durumunda arabuluculuk faaliyetinin anlaşma ile sona ermediğinin kabul edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.”

İbra Niteliği ve Türk Borçlar Kanunu Şartı

Arabuluculuk anlaşma belgeleri, hukuki niteliği itibarıyla birer “sulh” ve “ibra” belgesidir. Bu nedenle Türk Borçlar Kanunu’nun 420. maddesindeki sıkı şekil şartlarına tabidir. Bu maddeye göre, ibra (aklama) belgelerinde alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi şarttır. Bu unsurları taşımayan matbu tutanaklar, mahkeme huzurunda “kesin hükümsüz” sayılır.

Yargıtay Diyor ki:

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi – E. 2023/6024, K. 2024/8622 “Arabuluculuk anlaşma tutanaklarını sulh/ibra niteliğinde değerlendirerek, Türk Borçlar Kanunu’nun 420. maddesindeki ‘alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi’ şartını aramıştır. Bu unsurları taşımayan belgelerin kesin hükümsüz olduğu belirtilmiştir.”

Sonuç: Arabuluculuk Tutanağında Alacak Kalemleri ve Hukuki Destek

Özetle; ister işçi olun ister işveren, arabuluculuk masasında imzalanan belgede arabuluculuk tutanağında alacak kalemlerinin tek tek, rakam rakam ayrıştırıldığından emin olmalısınız. “Tüm haklar”, “her şey dahil” gibi ifadeler, yarın öbür gün o tutanağın mahkemede yırtılıp atılmasına ve davanın yeniden görülmesine neden olabilir.

Hukukta “usul”, “esas”tan önce gelir. Yanlış yazılan bir cümle, milyonluk tazminatları riske atabilir.

Hak kaybına uğramamak, tutanağınızın geçerliliğini sağlamak ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2025/4284 Esas sayılı emsal kararının sizin davanıza uygulanması için Öden Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.