Evlilik birliğinde sevginin bir göstergesi olarak sunulan kıskançlık, dozunu aştığında eşlerden biri için hayatı çekilmez hale getiren bir “psikolojik şiddet” türüne dönüşebilir. Peki, hukukumuzda kıskançlık nedeniyle boşanma mümkün müdür? Bir eşin diğerini sürekli kontrol etmesi, giyimine karışması veya telefonunu incelemesi boşanma sebebi sayılır mı?

Yargıtay‘ın yerleşik içtihatlarına göre cevap: Evet. Ancak her kıskançlık değil; “ortak hayatı çekilmez hale getiren” aşırı kıskançlık bir boşanma nedenidir.

Kıskançlık Hangi Durumlarda Boşanma Sebebidir?

Yargıtay kararlarında kıskançlık, genellikle Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesi (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması) kapsamında değerlendirilir. Eylemin boşanma sebebi sayılabilmesi için, diğer eş üzerinde bir baskı, kısıtlama veya hakaret boyutuna ulaşması gerekir.

Rapordaki Yargıtay kararlarına göre kusur sayılan başlıca haller şunlardır:

1. Sosyal Hayatı Kısıtlamak ve Baskı Kurmak Eşine aşırı kıskançlık nedeniyle baskı yapmak ve sürekli manevi baskı uygulamak boşanma sebebidir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (2016/22043 K.) kararında, erkeğin aşırı kıskanç ve baskıcı tutum sergilemesi ve eşine ağır hakaretler etmesi boşanma sebebi sayılmıştır .

2. Ailesiyle ve Çevresiyle Görüşmeyi Engellemek Kıskançlık sadece karşı cinse yönelik olmak zorunda değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (2023/8954 K.), kadının eşinin önceki evliliğinden olan çocuğuyla görüşmesini kıskançlık nedeniyle engellemesini kusurlu davranış olarak nitelendirmiştir. Benzer şekilde komşularla veya arkadaşlarla görüşmenin yasaklanması da kusurdur.

3. “Tepkisel Kıskançlık” Ayrımı (Kritik Nokta) Yargıtay’ın en güncel ve önemli ayrımı budur. Eğer kıskançlık, durup dururken değil de, diğer eşin sadakatsiz davranışlarına (aldatma, güven sarsıcı hareketler) bir “tepki” olarak ortaya çıkmışsa, bu durum kıskanan eşe kusur olarak yüklenemez.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (2024/5488 K.) kararında, erkeğin sadakatsizliği karşısında kadının gösterdiği kıskançlık “tepkisel nitelikte” bulunmuş ve kadına kusur olarak atfedilmemiştir .

Kıskançlık İddiası Nasıl İspatlanır?

Kıskançlık nedeniyle boşanma davasında en büyük sorun ispattır. Yargıtay, soyut iddiaları kabul etmemektedir.

• Soyut Tanık Beyanları Yetersizdir: Tanıkların mahkemede sadece “Eşi çok kıskançtı” demesi yetmez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (2023/3212 K.), yer, zaman ve olay belirtmeyen soyut tanık beyanlarının hükme esas alınamayacağını belirtmiştir . Tanık, “Filanca tarihte, şu misafirlikte, eşine ‘neden ona baktın’ diyerek bağırdı” gibi somut olay anlatmalıdır.

• Dilekçede Yazılmayan İddia: Dava dilekçesinde “kıskançlık” vakıasına dayanılmamışsa, sonradan tanıklar bunu anlatsa bile hakim bunu kusur olarak yükleyemez .

Kıskançlığın Tazminat ve Kusur Durumuna Etkisi

Mahkeme kıskançlığı sabit görürse, kusur dağılımı şu şekilde yapılır:

1. Tam Kusur: Sadece bir taraf aşırı kıskançlık yapıyorsa ve diğer tarafın kusuru yoksa, kıskanan taraf “tam kusurlu” sayılır. Bu durumda mağdur eş, hem maddi hem de manevi tazminat talep edebilir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2014/8542 K.) .

2. Eşit Kusur: Bir taraf aşırı kıskançlık yaparken, diğer taraf da güven sarsıcı davranışlarda bulunuyorsa (gizli mesajlaşma vb.) veya ailesiyle görüştürmüyorsa, taraflar “eşit kusurlu” sayılır. Eşit kusur halinde taraflar birbirlerinden tazminat alamazlar (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2016/22043 K.) .

Kıskançlık Nedeniyle Boşanma Davası ve Avukat Desteği

Kıskançlık, sınırları belirsiz bir kavramdır. Hangi davranışın “eşini sevmek ve korumak”, hangi davranışın “hayatı zindan etmek” olduğunu mahkemeye doğru anlatmak gerekir. Özellikle “tepkisel kıskançlık” savunması veya soyut tanık beyanlarının çürütülmesi, davanın seyrini değiştirir.

Haklıyken haksız duruma düşmemek ve tazminat yükü altına girmemek için, Yargıtay’ın güncel kriterlerine hakim bir boşanma avukatından destek almak önemlidir. Öden Hukuk, boşanma davalarındaki tecrübesiyle yanınızdadır.